एउटा फरक रंगको दशैं

—पुष्प खड्का 

केहि वर्षयता हर साल हजुरआमा हामिलाई दशैंको टिका लगाइदिँदै  भन्नुहुन्थ्यो —“अहिलेसम्म यत्तिका छोरा—नातीनासँग दशैं मनाउन पाएको छु । थाहा छैन अर्को दशैंसम्म बाँच्छु बाँच्दिन !” म सोच्थें हजुरआमा अझै सय साल जीउनुहुनेछ । उहाँलाई हामी ढाडस दिँदै भन्थ्यौं —“तपाइँलाई कहिल्यै केहि हुँदैन मुमा !” त्यसो भन्दा उहाँ केहि हाँस्नु त हुन्थ्यो तर जीवनको नैराश्यता उहाँका आँखामा स्पष्ट देखिन्थे ।

आज पनि समयक्रमसँगै दशैं आएको छ । तर यो दशैं हामी माझ ठ्याक्कै पोहोर हजुरआमाले भन्नुभएजसरी आएको छ । मितिले दशैं त आएको छ तर हामी माझ हजुरआमा रहनुभएको छैन । म अहिले सम्झँदैछु, दशैंका दिन आ—आफ्ना ॅनयाँ लुगा’मा ठाँटिएर हजुरआमाकोमा जम्मा भएको । कति बेला टिका लगाउने बेला होला भनेर व्यग्रतापूर्वक पर्र्खिएको । खुशीले कहिले यता कहिले उता गरेको । म सम्झिरहेको छु त्यो स्वाद हजुरआमाले हातमा भएपनि पातमा भए पनि थापेर खाएको । उहाँका छोराछोरी तर्फका परिवार मात्र उहाँबाहेक हामी पैंतालिस (४५) जना रहेछौं । घरमै हाम्रो उमेर अनुसारका आ—आफ्नै झुण्ड बन्थे । आफ्नै शुरमा रमाउँथ्यौं । यति ठूलो परिवारमा त्यसरी आउने दशैंमा हामी कति खुशी हुन्थ्यौं, हजुआमा कति खुशी हुनुहुन्थ्यो भन्ने कुरा त्यसबेला ख्यालै नपुर्‍याएको तर अहिले गहिरो महशुस गरिरहेको छु । 

मेरो मानसपटलमा अहिले तिनै दशैंका झल्काहरुले यादहरु झिल्किरहेका छन् । यस्तो लागिरहेको छ कि, हजुरआमा हुनुहुन्थ्यो र पो दशैं आउँदो रहेछ । अहिले उहाँसँगै दशै पनि गएको छ । ति खुशीहरु पनि गएका छन् । हजुरआमा हाम्रो परिवारको मियो हुनुहुन्थ्यो । हामि उहाँका वरिपरि घुम्थ्यौं । अहिले मियो भाँचिएको छ । हामि मियो विहीन भएका छौं । त्यसैले त यो दशैं, दशैं जस्तो भएको छ्रैन । दशैंले हर्षोल्लास ल्याउनुपर्ने हो । उमंगपुर्वक उज्यालो ल्याउनुपर्ने हो । तर ठीक विपरित दशैं त अध्याँँरो आएको छ । कालो दशैं भएको छ ।

मैले थाहा पाएदेखि हाम्रो परिवारमा म नौ वर्षको छँदा यसैगरि कालो दशैं आएको थियो । जुन वर्ष हजुरआमाले अकल्पनीय रुपमा आफ्नो छोरा गुमाउनुपरेको थियो । जो मेरो बुवा हुनुहुन्थ्यो । त्यसबेला पनि दशैं खुब शुन्य भएको हो । हजुरआमाले पीरैपीरमा दशैं कटाउनुभयो । त्यसबेलाभन्दा बढि शुन्यता अहिलेको दशैंमा आएको छ । त्यसबेलाको बुवा विहीनता पनि हजुरआमाले महशुस हुन दिनुभएको रहेनछ कि त ! सबैजना उहाँसँगै जम्मा हुँदामात्रै पनि हामिलाई दशैं हुने रहेछ । मान्छेले बितेर गएको सम्बन्धलाई ज्यादा याद गर्दो रहेछ । सायद अभाव पछिको महत्व ! 

चाडपर्वले खुशीहरु ल्याउँछन् भन्नेमात्र बुझेका हामिलाई यो दशैंले खुशीको बहार मात्र उपहार ल्याएन चाडपर्वले शुन्यता, नैराश्यता, बेखुशीहरु पनि लिएर आउने रहेछ भन्ने वोध गराएको छ । समय कति अद्भुत हुन्छ ? साँच्चिकै जीवनको पाटो एउटामात्र हुँदैन । जीवनका अनेकौं पाटाहरु हुन्छन् । समयले जीन्दगीका तिनै फरक पाटाहरुलाई क्रमशः वोध गराउँदै लैजान्छ । 

हजुरआमाको शोकका बिच गुज्रँदै गरेको यो दशैंले जीन्दगीका रंगहरुको चमक केहि मधुरो पारेको छ । एउटा फरक रंगको दशैं अहिले हामिबाट गुज्रिरहेको छ । हजुरआमा ! हामिले धेरै ठूलो अभाव झेल्यौं यो दशैंमा । थाहा छैन आगेका दशैंहरुमा कसरी सम्हालिनेछौं । हामिलाई तपाइँको आर्शिवाद विहीनता सँधै खड्किइरहेको छ । तपाइँ जहाँ हुनुभए पनि हामिलाई आर्शिवाद दिइरहनुभएको विश्वास गर्दछौं ।

कविता

 उ भन्थी -

चरा झैं स्वतन्त्र आकाशमा उड्न पाए ! 

तर, उ के जानोस् 

सबै चरा कहाँ त्यसरी भुर्र उड्न सक्छन् र ? 

उ पेन्गुइन चरी पनि त हुन सक्थी !

माइक्रो को खुश्बु ।

-कथा

'जुम्मेकी रात हे चुम्मेकी बात हे…' यस्तो पो गित सुन्ने हो जाबो लोक गित पनि सुन्छन !

बडो टेस परिरहेको '…अमेरिका नि यहि जापान पनि यहि' वाला गित चेन्जिएपछी खलासी कराउन थाल्यो - 'थापाथली पुल्चोक माइतीघर रत्नपार्क !'लगनखेल बाट सुन्धाराको लागि माइक्रोमा चढेको मेरो ध्यान भने अहिले बजिरहेको गितको तालमा ठिक्क अग्लो अनि खैरो रंगको हिल जुत्ता लगाएर खुट्टा हल्लाइरहेकी युवतीमाथी छ । यस्तो लाग्दैछ यो गितले तिनको मन छोएर खुट्टासम्मै पुगेर हल्लिँदै छ । साँच्चै मान्छेलाई गितले कसरि छुन्छ कुन्नी ! महिला आरक्षण सिटको कारण म उसको सिटको अघिल्पटी उल्टो फर्किएर सम्मुख बसेको छु । झट्ट दुई सेकेन्ड नियालेँ अनुहारमा- ठिकै लाग्यो । मैले हेर्दा अन्यत्र ध्यान लगाए झैं गरेपनी मैले झ्याल बाहिर ध्यान लगाउँदा मलाई पनि हेर्दै गरेकी बुझ्न मलाई समय लागेन । यो पनि कम्तिकी कहाँ छे र, केटिहरुलाई पनि थाहा छ आकर्षणको मूल्य ! अब भने मैले पनि बजिरहेको गितमा चासो राख्नुपर्ने भो, सायद गितले छोओस मलाई पनि ।'अलि पर सर्नुस दाइ' खलासिको 'आदेश' मानेर बनेको अलिकती स्पेसमा अजङ्गकि आन्टिले करप्पै थिचिन । मलाई उनको पेलाई भन्दा पनि त्यो केटिको सम्मुखबाट अलि पर हट्नुपरेकोमा पिडा भो । मेरो पीडा त्यो खलासी अनि ती मोटि आन्टी के बुझुन बरै ।अलिक पर सरेको न हुँ, फेरि पनि सम्मुखमै थिएँ । यो पटक मैले हेराइको दर १/२ सेकेन्डबाट ९/१० सेकेन्ड लम्ब्याइदिएँ । उसले मुन्टो निहुराई दायाँबायाँ हेरि अनि त्यो अफ्ठ्यारो टार्ने अहिलेको आम उपाय रोजि सायद, ब्यागबाट मोबाइल निकालेर यसै ५/७ पल्ट स्क्रिन स्कोरल गरि अनि ब्याक गरेर होम स्क्रिन लक गरेर ब्यागमै राखी ।अघिसम्म 'ठिकै' लागेकि उसलाइ अहिले म राम्री देख्न थालें ।माइक्रोमा अहिले 'हुक्का बार' उस्तैगरी बज्दैछ जसरी तिनका सुन्दर खुट्टाहरु संगितको तालमा अझै उसैगरी स्वभाविक चलमलाई रहेका छन । 'यहाँ एकछिन रोकिदिनुस न' दायाँतिर ती मोटि आन्टिको चेपुवाबाट मुक्ति पाएर छेउको मजस्तै केटो कुपन्डोलमा झरेपछी भने मैले पनि गतिलो राहत पाएँ ।अलि सहज भएको मौका म पनि के कम ? फेरि एकपटक आँखा लगाएँ एकैछिन, आँखा जुध्यो । फिस्स हाँसें उ पनि मुस्कुराई । त्यसको मुहारमा अझ चमकता थपियो । सुहाउँदो मेकअप गरेकी गाजलु आँखाले झनै मोहित बनायो । यसै पनि मलाई मान्छेका आँखा मन पर्छन । सबै ईन्द्रीय मध्ये आँखा विशिष्ट ईन्द्रीय हुन । तिनका आँखा अझ बिशेश लाग्यो । औधी राम्री देखिइ ! फेरि पनि मेरो लामो हेराइबाट उम्किन पहिले जस्तैगरी मोबाइल निकालेर चोर औंला नचाउँदै निकै घुमाउरो प्याटर्न अनलक गरि । स्क्रिन २ पल्ट स्कोरल गरि तर यो पटक लक गरिन ओपेरा मिनि बाट फेसबुक खोलेर फेसबुक फिड्स स्कोरल डाउन गर्दैछे ।अघिदेखि मनमा लाग्दै थियो- यति राम्री केटिको नाउँ के होला ! सोचिहालें फेसबुक हेर्छु । यसो मोबाइल तिर चिहाएको थाहा पाइछ, स्क्रिन आफुतर्फ ढल्काई । सायद मेसेज पढ्दै थिइ मेरो अनुमानमा । अहिले भने मलाई महिला आरक्षण सिटको बेफाइदा महसुस भो ! अब चैं मलाई उसँग बोल्ने चिनजान गर्ने रहर भो । 'तिमिलाई कतै देखे/चिने झैं लाग्यो' वाला पुरानो शैलीले थालौं कि सोझै तिमिसँग दोस्ती गर्छु भनेर फिल्मी पारामा हात बढाउँ सोचेर वाक्य गुन्दै थिएँ 'खुश्बु नानी हामी यहिँ झरौं' भन्दै पछिल्तिर सिटबाट उठेकी अधबैंसेलाई 'हस भाउजू' भनेर ओर्लेर गइ । कस्तो बिडम्बना भो गइसकेपछी थाहा लाग्यो "खुश्बु" रै'छ नाउँ । तिनी उठ्दाको खुश्बु अझै माइक्रोभरी फैलिँदै थियो 'सुन्धारा आर.एन.ए.सी वीर हस्पिटल यहिँ झरौ' भन्ने खलासीको वाक्यबाट पो झस्किएँ ।

म यस्तो केसमा जहिल्यै ढिला भैसकेको हुन्छु सोच्दै भाडा तिरेर आफ्नो बाटो लागें ।

रसिकालाई चिठी

 प्रिय रसिकाजी !

अविरल सम्झना ।

म तपाईंको समेत कामनाले कुशल छु । तपाईंको पनि समय सुखद रहेको आशा गर्दछु । अचानक पत्र कोर्न मन लाग्दैछ । मेरो फोनको किबोर्डमा मेरा औंलाहरु चल्दै गर्दा मनमा पनि एक किसिमका प्रेमिल भावहरु उत्पन्न भैरहेका छन् । शव्दमा उल्लेख गर्न नसकिने ती भावातीतहरु व्यक्त गर्न त सक्दिन । त्यैपनी, मैले मेरा यस्ता केही अनुभुतीहरु जो मैले अरुसँग होइन तपाईं बाहेकसँग व्यक्त गर्न सक्दिन, जसलाई म आज लेख्दैछु । 

प्रिय मान्छे !

कुराको शुरु कहाँबाट गरौं ? आउनुस्, मनबाट शुरु गरौं । कुराहरु मनबाट गर्नुपर्छ । कुराको स्रोत मन हो । तर यो मन भनेको के हो ? कस्तो अमुर्त कुरा ! के मन अमुर्त हुन्छ ? या मुर्त हुन्छ ? कि हो पनि होइन पनि जस्तो हो ? मुर्त हुन्छ- हो मुर्त हुन सक्छ । अमुर्त हो- अमुर्त पनि किन हुनसक्दैन ! कस्तो अन्यौल भो । मलाई लाग्छ यो मन भन्ने कुरा त अन्यौल पो रहेछ ! कस्तो अन्यौल मन ? मेरो जीवन जस्तै अनिश्चितता, अन्यौलग्रस्तता पालेर म तपाईंलाई चिठी लेख्न बस्दैछु । थाहा छैन कस्तो चिठी लेख्छु । ए, साँची म त प्रेमपत्र पो लेख्न बसेको हुँ । प्रेमको चीठी !

चिठी लेख्नु अघि म एकछिन काठमाण्डु पुग्न चाहन्छु । धत्तेरी ! म काठमाण्डु भनेर अहिले ललितपुर पुगेको छु । मेरो स्मृतिमा गोदावरी ट्रेनिङ हलको बन्द ढोका खुलेको छ । कोठाजस्तै सुनसान मनको पनि ढोका एकसाथ खुल्यो । हल भित्र र मन भित्र एउटै मान्छे सरासर पस्यो । हलभित्र पसेको मान्छे आफू भएभन्दा पारी तरेर बस्यो । उच्च मनोबलका साथ समुच्च व्यक्तित्वले युक्त एक सौन्दर्य सुशोभिता पारी तरेको थियो । हलभित्रका मान्छेहरु आपसमा चिनजान गर्दै थिए । मन भित्र र हलभित्र पसेको सौन्दर्य सुशोभिताले पनि आफ्नो परिचय दिएकि थिई- 'रसिका श्रेष्ठ !' त्यसरी चिनाइएको मान्छे तपाईं हुनुन्थ्यो । मैले तपाईंलाई पहिलोपल्ट त्यसरी देखेको थिएँ । मेरो स्मृतिमा अहिले ताजा भएको संक्षिप्त विषय यहि छ ।

प्रिय मान्छे ! म प्रेम पत्र लेख्न जाँदैछु । होइन म जाँदै छैन । बाक्लो कुहिरोका कारण चिसो मौसमबाट जोगिनको लागि न्यानो सिरकभित्र पसेको छु । तपाईंले भन्नुभएको थियो- तपाईं किन सुन्दर शव्दहरुले युक्त प्रेम पत्र लेख्नुहुन्न ! शाब्दिक सौन्दर्य कसो लेख्दा हुने हो अनि त्यसलाई प्रेमिल कसरी बनाउने म माथी दोहोरो दबाव परिरहेको छ । यसरी खुम्चिएर पनि के पत्र लेख्न सकिएला र ? त्यसैले मैले प्रेम पत्र नलेख्ने निर्णय लिएको छु । प्रिय मान्छे ! मैले अहिले कति अप्रिय निर्णय लिएँ !

'प्रेम' लेखेर लेखिने वस्तु होइन । हुन त प्रेम वस्तु पनि कहाँ हो र ! साँची प्रेम के हो ? आउनुस् एकछिन बरु प्रेम पत्र लेख्न छोडेर प्रेम के हो भन्ने बहस गरौं । आइ मिन् विमर्श गरौं । बहस त पक्ष विपक्षमा पो गरिन्छ । तपाईं र म एकै पक्षधर हौं प्रेमको त्यसैले विमर्शै गरौं । जीन्दगी र प्रेमका कुरा जसरी लेख्यो त्यसरी देखिने, हर व्यक्तिले आफुले जसरी भोग्यो त्यसरी देखिने भिन्दाभिन्दै चित्र रहेछ । अझ भनौं चरित्र रहेछ । दृष्टिविहीनले हात्ती छामेर हात्तीप्रतिको धारणा बनाएजस्तो रहेछ प्रेम । मैले मेरै जस्तो तपाईंले तपाईं कै जस्तो भन्ने ! कुनै बेला तपाई भन्नुहुन्थ्यो - प्रेमको मामिलामा मेरो आफ्नै परिभाषा छ । मलाई अहिले जान्न मन छ, तपाईंको प्रेमको परिभाषा के हो ? अबश्य व्यक्त गर्नुहुनेछ । त्यो मलाई विश्वास छ । मलाई प्रेमको आधार आकर्षण हो भन्नेमा चाहिँ द्विविधा छैन । तर आकर्षणको जगमा अडिएको प्रेम आदर्श कसरी हो भन्नेमा मलाई गम्भीर अलमल परेको छ । भन्नेहरु भनिदिन्छन्- साँचो प्रेममा आकर्षण हुन्न । मलाई त लाग्छ साँचो प्रेममा गहिरो आकर्षण हुन्छ । जसरी मलाई आशक्ती छ तपाईंको । मलाई कहिलेकाही यस्तो लाग्छ, तपाई बेलाबखत भनी पनि रहनुहुन्छ- तपाईंले मलाई बुझ्नुहुन्न । तपाईंको कुरामा म सतप्रतिशत सहमत यस अर्थमा हुन सक्छु कि जुन अर्थमा म आफैंलाई बुझ्न सक्दिन । म मेरै बारे अनभिज्ञ छु भने तपाईंलाई कसरी बुझ्न सक्छु ? म बुझ्न सक्छु तपाईं बारम्बार सोच्नुहुन्छ, मैले तपाईंलाई शव्दमा प्रेम गरें अर्थमा गरिनँ । मैले प्रेम आदर्शमा गरें यथार्थमा गरिनँ । मैले तपाईंलाई प्रेम गर्छु भनें । प्रेम गरिनँ ! तर, प्रिय मिस् ! रसिकाजी, म तपाईंका आरोपहरु, आरोप शब्द कति उचित हो कृपया सच्याइदिनुहोला, खण्डन गर्दै लेख्दछु - म साँच्चिकै तपाईंको प्रेममा छु । म स्पष्टीकरण दिन यो भनिरहेको छैन तर पनि म स्पष्ट छु, मेरो मनैमा तपाईं हुनुन्छ । 

कसैले भन्थ्यो-प्रेम हुन विचार, व्यवहार, भाव मिल्नुपर्छ । कुन्नी ! तपाईंसँग मेरो के मिल्यो ? म प्रेममा परें । मलाई तपाईंको संगत प्यारो लाग्न थाल्यो । तपाईंलाई देख्ने अभिलाषाले मन भरिन्छ । मेसेन्जरमा तपाईंले पठाउने तपाईका तस्वीरमा म तपाईं प्रतिको न्यास्रो मेट्न कोशिश गर्छु । मलाई कहिलेकाहीँ त लाग्ने गर्छ- 'तस्वीरको सुवास हुन्थ्यो भने तपाईंको फोटोको नाउँ पारिजात हुने थियो ।' मलाई त्यस्तो आशक्ती छ तपाईं प्रती । उसो त तपाईंलाई लाग्न सक्छ रुप पक्ष मात्र उल्लेख गर्ने ? यो त सतही भो । यो त आकर्षण भो । कसरी प्रेम भो ? भन्न सक्नुहुन्छ । तर मैले दोहोर्‍याएर उल्लेख गर्न चाहन्छु कि प्रेमको आधार आकर्षण नै हो । तर आकर्षण मात्र होइन त्यो पनि प्रष्ट पार्न चाहन्छु । तपाईंको बानी छ- बर्षातको पानीमा हात फैलाउँदै भिज्ने । भन्नुहुन्छ - झरीको गन्ध कति अदभूत छ । फेरि म ! पानीमा भिज्यो कि उस्तै परे ज्वरो आइदिन्छ । तपाईंलाई प्रिय लागेको कुरा मेरो शरीरलाई किन अप्रिय लाग्छ मैले बुझ्न सकेको छैन । तर मेरो यो चाहना फेरि पनि प्रकट गर्न चाहन्छु- हाम्रो अबको भेटमा जरुर झरी परोस् । मस्त भिजियोस् अगाडि रसिकाको साथ । एकजोडा कफि कपहरुले हाम्रा ओठ न्यानो पार्ने सौभाग्य पाउन् । रसिकाजी, मैले यसरी न्यानो कल्पिँदा कहिलेकाहीँ मनमा अनायास चिसो पस्छ, कतै यी मेरा उत्कट चाह पूरा नहुने पो हुन् कि ! भन्नेहरु भनिदिन्छन्, प्रेम भनेको विश्वास हो । तर प्रेममा विश्वास मात्र होइन डर पनि अस्तित्वमा रहने रहेछ । मलाई कत्रो डर छ तपाईंलाई गुमाउने । म तपाईंलाई यो कुरा दुखका साथ भनिरहेको छु कि मलाई यस्तो डर विगतले दिलाउँछ । म विगत शब्द तपाईं माथी प्रयोग भएकोमा माफ माग्न चाहन्छु । प्रिय मान्छे ! म विगत सम्झिन चाहन्न । तपाईंको साथले विगत बिर्साउँछ । विगत बिर्साइरहेको यो साथको निरन्तरता हुन्छ नि ? 

एकजमाना थियो, मलाई प्रेमप्रती घृणा थियो । अहिले लाग्छ- पात्रको दोष मैले प्रेमलाई दिएछु । यो त जहिल्यै निस्कलंक हुने रहेछ । त्यसैले त रसिकाजी म प्रेममा छु । मलाई लाग्थ्यो- अब प्रेम गर्ने बेला होइन । 'विल यू म्यारी मि ?' सोधेर सोझै दम्पती बन्ने हो । तर मेरै सिद्धान्त विरुद्ध म त प्रेममा छु । मान्छेहरु भन्छन् - प्रेम र विवाह अलग हुन् । म त एकै हुन् भन्छु । अन्यथा, मान्छेले 'प्रेम विवाह' कसरी गर्छन् । यी अलग हुँदै होइनन् । यी पुरक हुन् । मैले पटकपटक झेलेको छु एउटा वाक्य - जीन्दगीको सवाल छ । विहे गर्दा ध्यान दिनु । के तिनले जिन्दगीलाई अजम्बरी भन्ठान्छन् ? ब्रह्मण्डको समयलाई आधार लिएर हाम्रो जीन्दगी गन्ने हो भने एक निमेषभर नभएको जिन्दगीलाई तिनेरु के भन्ठान्छन् ? मलाई त लाग्छ, मनोचाह, मनको भाव, प्रेमको पक्षमा नउभिने मान्छेको जीवन दुखी हुन्छ । भौतिक सुखभोगलाई मान्छेले जीवन भन्छ भने त उ जरुर दुखी हुन्छ । ऐश्वर्य त प्रेममा पो छ । प्रिय मान्छे ! कि छैन र ?

प्रेम लेखेजस्तो आदर्श, देखेजस्तो सुखद हुनसक्छ ? या यसको यथार्थ पाटो अलग छ ? मलाई यो प्रश्नले पनि बेलाबखत डर पैदा गर्छ । मलाई लाग्छ, तपाईंको डर पनि यहि हो । होइन भने होइन भन्नुस् क्यारे ! रसिकाजी, प्रिय रसिकाजी ! आउनुस् अब यथार्थलाई स्विकारौं ।मैले त स्वीकार गरेको छु । अहिले हामी बाँचेको कालको । अहिले हामी बसेको समाजको चरित्र कस्तो छ भने यसले अझै पनि प्रेमलाई सहज लिँदैन । यतिबिघ्न सांसारिक समाज छ र पनि उसले प्रेमलाई सहज लिँदैन । हुन त यो आध्यात्मिक सवाल भएर पनि हुनसक्ला । समाजको अंग परिवार हो । परिवारले समाजको स्वार्थ सिर्जना गरेको हुन्छ । त्यही सामाजिक स्वार्थको पुरकका रुपमा परिवारले भुमिका खेलिरहेको हुन्छ । मलाई यो समाजमा प्रेमको अस्तित्व सार एकातिर रुप अर्कोतिर झैं लाग्छ । कतै त्यही चेपुवामा हामी पनि पर्छौं कि ? यथार्थ बोध गरेको छु भन्दै गर्दा मलाई लाग्ने डर यो हो । आजभोलि समाज यसरी भौतिकवाद तर्फ अघि सरेको छ कि यसलाई अर्थोक चिन्तै छैन । सुख भनेको सुबिधा हो भन्छ । सन्तोषको कसलाई मतलव ? फेरि पनि यथार्थ स्वीकार गरौं, तपाईं पनि म पनि यहि समाजको सदस्य हुनुका नाताले हामिले पनि यो चरीत्र बोकेका छौं । हाम्रो परिवारले पनि यो चरित्र बोकेको छ । हामिलाई तोकेको भुमिका निभाओस् भन्ने हाम्रो परिवार हामिबाट चाहन्छ । र, पारिवारिक जीवन जिइरहेका हाम्रो प्रमुख दायित्व पारिवारिक चाह पूरा गर्नु हो । यसका लागि हामी एकल तथा सामुहिक प्रयास गरिरहेका हुन्छौं । यहि मौकामा म एउटा कुरा लेखिहालौं । मौकामा भन्नासाथ 'मौकामा चौका' शब्द याद आयो । के म मौकामा चौका हान्न खोज्दैछु ?  बिल्कुल हान्दैछु । म पनि एउटा परिवारको गठन गर्ने परिकल्पना गरिरहेको छु । मैले प्रस्ताव गरिसकेको छु, जसको आधा हिस्सा तपाईं लिनुस् । मैले कल्पना गरेको परिवार कस्तो हुन्छ ? तपाईंलाई यो स्वभाविक लाग्न सक्छ । तर म अस्वभाविक आश्वासन कसरी दिन सक्छु र ! हामी त यथार्थ स्वीकारोक्ती लेखिरहेका छौं । समाजको आम चरित्र हाम्रो परिवारमा पनि रहनेछ । परिष्करणको योगदान मेरो त रहन्छ । तपाईंको नरहने म कसरी कल्पिउँ ? म मेरो कल्पना यसरी बिचमा दोहोर्‍याएर पेश गर्न चाहन्छु- आउनुस्, हामी एक सुन्दर परिवार गठन गरौं । यसअघि विद्यमान परिवारका बारे थोरै लेखेथें । यो एक प्रमुख यथार्थ भएको हुनाले मुल कुरा यसमा केन्द्रित गर्नुपर्ने हो तर म विषयवस्तुबाट भड्किएको हुँ कि भन्ने मलाई लागेको छ । मलाई अस्तित्व बनाईरहेको मेरो परिवार अनि तपाईंलाई अस्तित्व बनाइरहेको तपाईंको परिवारको बनोट, चरित्र, परिवेश विल्कुल फरक फरक छन् । तपाईंका पारिवारिक स्वार्थ र मेरा पारिवारिक स्वार्थ पनि त फरक फरक छन् । अब यी फरक स्वार्थहरुलाई संयोजन गर्न हामिले भुमिका खेल्नुपर्छ भन्ने मलाई लाग्छ । 'प्रष्टोक्ति नै महत्वपूर्ण पाटो हो ।' अर्थात थाहा दिनु अनि प्रतिक्रियालाई अनुकुल बनाउनु अबको कर्तव्य हो । निभाउन कोसिस गरौं मिस् ! 

प्रिय मान्छे ! लेख्नपर्ने कुरा अविरल बग्ने नदि झैं छन् । के सकिन्थ्यो लेखेर ! तपाईं कै समर्पणमा म लेखिरहने छु । थाहा छ, आज पनि मैले जे लेख्न खोजेको हुँ सकिन । म प्रेम पत्र लेख्न बसेको थिएँ । आज पनि आदर्श नै लेखें । झर्को नमानी वा मानिमानी पढिदिनुभो मन हर्षित छ । 

मेरा अक्षरहरु जारी रहनेछन् । अहिले सप्रेम विश्राम लिन्छु । तपाइँका पल सुखद रहुन् ।

उहि,

तपाईंको म ।

पुष्प खड्का (फूल मान्छे)

खुश्बुलाई चिठी

 - पुष्प खड्का

पृय खुश्बु !

मधुर सम्झना ।

तिमी ठिक छौ भनेर विश्वास लिएको छु । सदा झैं आज मनभरी तिमी आएकी छौ । त्यसैले यो पत्र लेख्दैछु । म ठानिरहेको छु कि अहिले इमेल, ट्विटर, फेसबुक आदि सहज पहुँच भएको डिजिटल जमानामा किन हस्तलिखित पत्र लेख्यो होला बारे तिमी सोच्दैछ्यौ । मलाई लाग्यो, किबोर्डमा चल्ने औंलाहरु भर्चुअल बने कि ! मैले मनभरी इमानदारीता राखेर, कैयौं अपेक्षा सोचेर पठाएको मेसेजको अन्तिम रिप्लाइमा तिम्ले सजिलै लेखेजस्तै 'गफाडी' भएछु कि ! अर्थात भर्चुअल दुनियाँमा रियल खुशी अलमलियो ! जस्ता आत्मसोच यो पत्र लेख्दै गर्दा आइरहेका छन् ।

मैले यो पत्र लेखिरहँदा कोठा बाहिरको मौसम धमिलो छ । बाक्लो कुहिरोमा झुन्डिएको शीतले कुहिरोलाई माथी उड्न दिइरहेका छैनन् । सायद अब केही बेरमा हिउँ झारेर हलुका बन्दैछ कुहिरो । मौसमले हो या मनले, पहिलोपटक तिमिलाई भेटेको सम्झायो । माउन्ट कैलाश कफि सप जहाँ हामिले पहिलोपटक भेटेका थियौं । पहिलोपटक भेटेको यस अर्थमा भन्दैछु कि हामिले त्यस अघि माइक्रोबसमा देखेका मात्र थियौं । माइक्रोबसबाट ओर्लिएर आ-आफ्नो बाटो छुट्टिएपनी तिमी मेरो मनमा निकै दिन झुन्डिरह्यौ । बाटोमा कतै देखिन्छ्यौ कि भनेर आशाले हेरेका मेरा आँखा निराश हुन्थे । फेसबुकमा खुश्बु नाउँमा भेटिएका सबै एकाउन्टमा तिम्रो फोटो देखिएन । कैयौं दिन बिना काम सुन्धारा-लगनखेल माइक्रो चढिरहें । कैयौं दिन सुनधारामा लगनखेलबाट आउने माइक्रोबसबाट ओर्लिएकाहरु हेरिरहें । धेरै माइक्रोबसमा थुप्रै मान्छेहरु आइरहे तर कुनै दिन तिमी आइनौ । सुनधारामा पानी नआएजस्तै ।

निकैदिनपछी मैले मेरा मुर्खतापुर्ण आशालाई न्युनिकरण गरेर सामान्य अवस्थामा फर्काएँ । राजधानी शहरमा राजधानी जस्तै अस्तव्यस्ततामा अलमल्याएर ।

तिमिलाई थाहै छ कफि मेरो प्रिय स्वाद हो । म खुशी हुँदा कफिको याद आउँछ । अनि दुखी हुँदा कफिकै याद आउँछ । मलाई तिम्रो जत्तिकै कफिको याद आउँछ । त्यसैले अचेल मेरा हरेक बहानाहरुले बहानैपिच्छे कफि पिउने गर्छन् । ग्राहकहरु कुरेर बसेका केही जोर कुर्सी र एक्लो टेवुलको एक्लै म साथी बन्ने गरेका छौं । र मलाई एक्लै देखेर ल्याइएको मजस्तै एक्लो एक कप कफि मेरो हितैसी साथी बन्ने गरेको छ । म पनि टेवुलमा एक्लै परेको कफिको साथी बनिदिन्छु ।

प्रायजसो गईरहनुपर्ने भएपनि निकैदिनपछि अफिसको कामले बौद्ध पुगेको थिएँ । एक घण्टा कसैलाई कुर्नुपर्ने ड्युटी गर्नुपर्ने भो । यहि मौकालाइ छोपेर लागें आफ्नै प्रिय साथी भेट्न उहि कफि सप ।

एकैछिन पछि गुलावी ओठहरु प्रीन्ट भएको कफिको कप टेवुलमा मुसुक्क हाँस्यो । मेरा ओठहरु पनि त्यसैगरी हाँस्न खोजे । एक्लै परेको मलाई साथ दिन आइपुगेको कफिलाई मैले पनि सदाझैं साथ दिएँ । एकैछिन टाइमलाईन चहारेर अन्तिम चुस्की लिएको केही बेरमा वेटरले कफिको कप लिएर गयो । घडी हेरें, मान्छे कुर्नुपर्ने समय अझै आधा घण्टा बाकिँ रहेछ । कुर्नैपर्नेछ आखिर तर, मान्छे पर्खिन जत्तिको पेचिलो काम अर्थोक लाग्दैन मलाई । अरुबेला मिलिक्कै गएजस्तो लाग्ने समय कसैलाई कुर्दा कहिल्यै वित्दैन । अर्को पनि एक कप कफि मगाएँ । कफिसपमा 'किन किन तिम्रो तस्वीर ...' गीत बजिरहेको थियो । मैले पछिल्लोपटक मगाएको कफि आधा पारिसक्दा त्योभन्दा पहिला आइपुगेका छेउको टेवुलका एक जोडिले भेज म:म: खाने कि चिकेन् भन्नेबारे निर्णय लिन सकेका थिएनन् । चौथोपटक घडी हेर्दा एक घन्टा हुन पाँच मिनेट बाँकी रहेछ । फोन डायल गरें । केही बेरमा आइपुग्ने जानकारी पाएपछि कफि पसल मै बोलाएँ । कफिको कपजस्तै हाँस्दै वेटर फेरि आइपुग्यो । मलाई टेवुलमा एक्ल्याएर गयो ।

'ओ ! हाई !!'

एकछिन मोबाइलमा भुलिरहेको बेला आएको आवाजले मोबाइलबाट ध्यान भंग गरें । उस्तै गहिरा ठुला आँखा, उस्तै मुसुक्क खुलेका ओठ अनि उसैगरी खुलेको सौन्दर्य । तर पहिलेभन्दा फरक ड्रेसअप । पिङ्क ज्याकेट, निलो जिन्स पेन्ट, स्पोर्ट्स सुज अनि खैरो रंगको पछाडि बोकिएको ब्याग ।

म केही बेर अवाक भएछु ।

'मलाई चिन्नुभो ?' मेरो अलमल बुझेर बोलिएको थप बोलिपछी झस्कें ।

'तिमिलाई कसरी नचिन्न सक्छु ? मैले कसरी कहिले मात्र खोजिन खुश्बु तिमिलाई ! तिमी त यसरि आज भेटियौ ।' भन्न मन थियो तर 'ओहो ! तपाई कसरी आज यहाँ ? यतै बस्नुहुन्छ ? कफि पिउँ बसौं न !' एकैपटक बोलें ।

'हुन्छ ठिकै छ । तर म यहाँ कसैलाई एक घण्टा देखि कुराएर भर्खरै आइपुगेको छु । एक मिनेटको काम छ फोन गरिहाल्छु है !' निकै हतारिएर तिम्ले डायल गरेको नम्बरले टेवुलमै रहेको मेरो फोन बजायो । कस्तो आश्चर्य ! मैले पर्खिरहेको मान्छे तिमी बनेर त्यसरी भेटिएथ्यौ । बस्नै लागेको कुर्सीबाट जुरुक्कै उठेर - 'ओ माई गड ! ह्वाट अ सरप्राइज ?' भनेर तिमी चिच्च्याउँदा टेवुलका टाउकाहरु हामिजस्तै आश्चर्यजनक मुद्रामा हामितिर फर्किएका थिए । सामजस्यता सहित थप एक जोडि कफि पिइसकेर मोबाइल नम्बर त एक घण्टा अघि नै थियो, फेसबुकमा पनि जोडियौं । टुइटरमा फलो फलोइङ गरियो । म 'खुश्बु' खोज्थें तिमी 'खुशी' नाउँमा रहिछौ के भेटिन्थ्यो ! खुश्बुलाई भेटेपछी अफिसले दिएको काम सकेर मनभरी खुशी बोकेर फर्किएको थिएँ ।

बेलुका अनलाइनमा गरिएको कुराकानीबाट थाहा लाग्यो - कला कि विद्यार्थी रहिछौ ललितकला क्याम्पस पढ्दै गरेकी । मैले सोधेको थिएँ- 'तिमिले कला किन पढेको ?'

'किनकी कलामा मेरो जीवन छ ।' तिम्रो जवाफ थियो ।

'कलामा कस्तो जीवन हुन्छ ?' मेरो प्रश्न थियो ।

'सम्पुर्ण जीवन । एउटा खास खालको जीवन हुन्छ । जीवहरुले मात्र होइन निर्जीवहरुले पनि जीवन पाउँछन् कलामा ।'

'कसरी ?'

'मनमा सजीवता चाहिन्छ ।'

त्यसपछि के भन्ने लागेर लेखिदिएँ- 'है !'

प्रतिप्रश्न आयो- 'हैन र ?'

'तिमिले भनेपछि होला !' आफू पन्छिन यस्तो लेखें । तर तिमि पन्छिने वाला थिइनौ - 'मतलव मैले नभनेको भए चैं होइन भन्ने तपाईंको कुरा ?'

अब के भन्ने !

"हैट !" लेखेर एउटा स्माइली पठाएँ । उताबाट पनि 'थम्ब्स अप' प्राप्त भो ।

कलाकारहरुका कुरै गहिरा ! लेखें - कसरी आउँछन् यस्ता कुरा ?

'सतहमा रम्ने बानी छोडे कुराको गहिराई बढ्छ ।'

'कसरी ?'

'मेरा कुरा सुनेर ।' एउटा स्माइली सहितको मेसेजमा फेरि लेख्यौ - 'तर मेरा कुरा धेरै नसुन्नु ।'

'किन ?'

'फेरि डुब्नुहोला भनेर ।'

'तिम्रा कुरा नसुन्दै पहिल्यै डुबिसकेको छु ।'

'कहाँ ?'

'तिम्रा आँखामा ।'

'हा हा गफाडी !'

'छैन गफाडी ।'

'देखियो ।'

'हैट हैन ।' फेरि स्पष्टीकरण दिएँ - 'कम्तीमा तिमिजत्तिको गफ दिन म सक्दिन सायद ।'

' हा हा ...'

अचानक भेटिएकी तिमिसँग आज यसरी कुरा गर्न पाउँदा खुशी लागिरहेको थियो । लेख्न खोजें - 'कस्तो संजोग ! फिल्मी शैलीमा भेटियौ ।' तर मैले लेखिनसक्दै तिम्रो मेसेज आयो - 'संयोगवस भेट भयो खुशी लाग्यो ।'

मेरै भाव तिमिले पठाएपछी मैले टाइप गर्दै गरेको मेसेज डिलिट गरेर लेखें - 'मलाई पनि खुशी लाग्यो । अबको भेट कहिले जुर्ला ?'

'यस्तै अर्को एक संयोग जुरेपछी । ' तिमिले लेख्यौ - 'संयोगपुर्ण भेट पो रोमाञ्चक हुन्छ ।'

'तिर्र तिर्र ....!'

कोठाबाहिर सिठ्ठी बज्यो । म डस्टवीन बोकेर महानगरको गाडि भएतिर दौडिएँ । फोहोर फ्याँकेर म आइपुग्दा तिमी गइसकिछौ ।

खाना खाइसकेपछी - 'रोमाञ्चक संयोग चाँडै जुरोस् भन्ने चाहना छ' लेखेर मैले पनि एक थान जीन्दगीलाई खाटमा पल्टाइदिएँ । भोलिपल्ट अबेर ब्युँझिएर हेर्दा मोबाइलमा टेक्स्ट मेसेज थियो - 'साँझ ५ बजे पछि कफि पिउँ है !'

'ओके, स्योर ।' - हत्तपत्त रिप्ल्याएँ ।

केही दिन निकै व्यस्त भएँ । शनिबार भएकोले अफिस छुट्टी थियो । निकै ढिला उठेर खाना खाइसकेपछी व्यक्तिगत सरसफाइ सकें । अचानक फेरि तिमी सम्झनामा आयौ । मोबाइल निकालेर नम्बर डायल गरें । स्विच अफ बतायो । फेसबुक खोलें मेसेन्जरमा तिम्रो नाउँ 'फेसबुक युजर' लेखिएको थियो । मेसेज पठाउन नमिल्ने गरि डिएक्टिभेट गरिछौ । ट्विटर हेरें । तिम्रो लास्ट ट्विट उहि दश दिन अघिको थियो । डिएम गरें - 'असाध्यै भेट्न मन छ । कता छ्यौ ?'

निकै दिनसम्म फेसबुक, टुइटर चेक गरिरहें, फोन डायल गरिरहें कतैबाट तिमी सम्पर्कमा भेटिइनौ । कफि पिएको दिन सम्झें । म भन्दा पहिले कफि पसल पुगिसकेकी थियौ । सँधै बोलिरहने स्वभावकि तिमी त्यस दिन गम्भीर मुद्रामा देखिन्थ्यौ । मैले धुम्मिएको वातावरण खुलाउन भए पनि तिमी हाँसिदिनुपर्छ भनेपछि तिम्रा ओठहरु केही तन्किएका थिए । मुहार उज्यालिएको थियो ।

तिम्ले भन्यौ - 'आज अलि मन तनावमा छ यार, त्यसैले भेट्न बोलाएको ।'

हामिले कुरिरहेको एक जोडि कफिका कपहरुले कतिबेला देखि हामिलाई कुरिरहेका रहेछन् । ती एकजोडी कफिका कपहरु एकसाथ उठे । मैले सोधें -'त्यस्तो के विषय हो जसले त्यति स्वच्छ तिम्रो मनलाई तनावपूर्ण बनायो ? मिल्छ भने व्यक्त गर । जान्न चाहन्छु ।'

'कुनै दिन भनौंला । बस् आज कफि पिएर साथ देउ । दिन्छौ नि ?'

'एक कप कफिका निम्ति मात्र ? तिमी भन्छ्यौ भने जीन्दगी तिम्रा निम्ति साथै छ ।' भन्न मन थियो तर भनें - 'साथ दिएको छैन र !'

'अँ छौ ।'

अनि एउटा कुरा सोधुँ ?

'सोध न । तिमिले धेरै कुरा सोधे हुन्थ्यो जस्तो लाग्छ ।'

हा हा ... के के सोधे हुन्थ्यो जस्तो लाग्छ ?

'जे जे तिम्रो मनले जान्न खोज्छ ।'

त्यसो भए पहिलो प्रश्न- आज किन टेवुलमा तिमी मात्र आयौ, खुश्बु ल्याइनौ ?

'खुश्बु कसरी आउँछ र !'

तिमी हाँस्यौ भने आउँछ ।

वातावरण खुश्बुमय भयो । जब तिमी उज्यालिएथ्यौ झलमल ।

निकैबेर गफिएपछी छुट्ने बेलामा एउटा पेन्टिङ चित्र गिफ्ट दिँदै भनेकी थियौ - 'तिम्रो कोठाको भित्तामा राख्नु, मेरो सम्झना स्वरुप ।'

मैले पनि भनेको थिएँ- कोठाको भित्तामा हैन मनको पनि भित्तामा रहनेछ यो तस्वीर ।

'थ्याङ्क यु !' गुलावी ओठहरु खुलाएर मुसुक्क हाँस्यौ । कतै जान लागेको भन्न खोज्दै थियौ तर मैले त्यसलाई महत्त्व नदिएर सोधेको थिएँ - 'अब कहिले भेट्ने ?'

'फेरि यस्तै संयोग जुर्‍यो भने ।' पहिलेजस्तै जवाफ दिएकी थियौ ।

मैले एकोहोरो पठाएका थुप्रै डिएम हरु, इमेलहरु अनि तिम्रा बारे मनमा उब्जिएका अनेक प्रश्नहरुले कुनै उत्तर पाएका छैनन् । त्यसपछिका कैयौं दिन म बसेको टेवुलले एक जोडि कफिका कपहरु कहिल्यै भेटेन । मैले मेरो मनको अनि घरको दुवै भित्तामा सजाएको तिम्रो पेन्टिङमा त्यो तिमी जस्तै सुन्दर फूलबाट खस्दै गरेको विहानी शीतको निहारिका जस्तै तपक्क तिमी कता चुहियौ कता ? कफि पसलका साहुजीलाई छोड्नको लागि लेखेको यो चिठी तिमिले पढ्दैछ्यौ भने मेरो अर्को पनि प्रश्न यहि हुनेछ - खुश्बु ! अब अर्को संयोग कहिले जुर्छ ?

- उही, म ।